VBAR en jouw ZZP-verzekering: wat verandert er in 2025 en 2026?

De Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties (VBAR) was een van de meest besproken wetsvoorstellen van 2025. Inmiddels is er alleen een rechtsvermoeden bij een laag uurtarief van overgebleven, en presenteerde het kabinet op 1 oktober 2026 de Zelfstandigenwet. Zzp'ers, opdrachtgevers en intermediairs worstelen met de vraag: val ik onder de wet, en wat moet ik regelen?

In dit artikel leggen we uit wat de VBAR inhoudt, wat het concreet betekent voor zzp'ers, en — misschien wel het meest relevant voor jou — welke invloed de wet heeft op jouw verzekeringssituatie.

Wat is de VBAR?

Van de oorspronkelijke VBAR is alleen het rechtsvermoeden overgebleven: werk je onder de € 38 per uur, dan wordt een arbeidsovereenkomst vermoed en moet je opdrachtgever het tegendeel bewijzen. Het deel dat de beoordeling van arbeidsrelaties moest verduidelijken, is geschrapt. Die duidelijkheid moet nu komen van de Zelfstandigenwet, die op zijn vroegst per 1 januari 2028 ingaat.

Het oorspronkelijke wetsvoorstel ging uit van een toets op drie factoren. Dat deel is geschrapt; de Zelfstandigenwet, die nu in consultatie ligt, werkt met twee toetsen: de zelfstandigentoets (ben jij ondernemer?) en de werkrelatietoets (is deze opdracht zelfstandig?). De drie factoren uit het oude voorstel waren:

1. Werken voor eigen rekening en risico — draag je zelf financieel risico voor het werk?
2. Zelfstandig ondernemerschap — ben je actief als ondernemer, heb je meerdere opdrachtgevers, investeer je in je bedrijf?
3. Inbedding in de organisatie — werk je feitelijk als een werknemer, of duidelijk los van de organisatie?

Voldoe je aan de eerste twee factoren, dan wordt je in principe als zzp'er aangemerkt. Voldoe je ook aan de derde — ben je sterk ingebed in de organisatie van je opdrachtgever — dan kan de Belastingdienst of een rechter toch een arbeidsrelatie aannemen.

Wat verandert er voor zzp'ers in de praktijk?

De VBAR betekent niet dat zzp'ers plotseling werknemer worden. Maar het betekent wel dat zowel jij als je opdrachtgever moeten kunnen aantonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid. Dat vraagt om meer bewustzijn en soms om aanpassingen in hoe je werkt.

Concreet zie je bij opdrachtgevers al een verschuiving:

• Ze vragen vaker om een zelfstandigenverklaring of Wet DBA-certificaat
• Ze stellen hogere eisen aan de inhoud van de opdrachtovereenkomst
• Ze vragen een geldige beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) als bewijs van ondernemerschap

Dat laatste is belangrijk: een BAV-polis beschermt je niet alleen tegen fouten in je werk, maar laat ook zien dat je zelf ondernemersrisico draagt. In het voorstel voor de Zelfstandigenwet worden de BAV en AVB uitdrukkelijk genoemd als voorzieningen tegen ondernemersrisico's.

Wat betekent de VBAR voor jouw verzekering?

Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)

Een BAV is voor veel zzp'ers altijd al nuttig geweest. Maar onder de VBAR wordt het argument voor een BAV nog sterker: het is bewijs dat je voor eigen rekening en risico werkt.

Als jij een fout maakt en jouw opdrachtgever lijdt daardoor schade, dan is het jouw probleem — niet dat van een werkgever. Dat is precies het risico dat een BAV dekt, en dat is precies het risico dat hoort bij echt ondernemerschap.

Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)

Een AVB dekt schade aan personen of eigendommen die tijdens jouw werk ontstaat. Ook dit is een verzekering die bij werknemers door de werkgever wordt geregeld, maar die jij als zzp'er zelf moet afsluiten. Ook dit versterkt het beeld van zelfstandig ondernemerschap.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Als je door ziekte uitvalt, val je niet terug op een werkgever. Je bent zelf verantwoordelijk voor je inkomen. Een AOV regelt dat. Veel opdrachtgevers — zeker in de zorg en de overheid — vragen inmiddels of je een AOV hebt, als onderdeel van hun beoordeling van jouw zelfstandigheid.

Wat moet je nu doen?

Je hoeft niet te wachten tot de Zelfstandigenwet in werking treedt. Er zijn drie stappen die je nu al kunt zetten:

1. Zorg voor een goede opdrachtovereenkomst Je overeenkomst moet duidelijk maken dat jij zelfstandig werkt en dat je risico draagt. Je opdrachtgever mag niet als werkgever optreden — geen instructies over hoe je het werk uitvoert, geen verplichting om persoonlijk aanwezig te zijn.

2. Zorg voor de juiste verzekeringen Een BAV is voor de meeste zzp'ers onmisbaar — niet alleen als bescherming, maar ook als bewijs van ondernemerschap. Hetzelfde geldt voor een AOV.

3. Vraag advies Elke situatie is anders. Werk je voor meerdere opdrachtgevers? Werk je voor een opdrachtgever waarbij je sterk ingebed bent in hun organisatie? Dan is het verstandig om even te sparren met een adviseur die de wet kent.

Conclusie

De VBAR verandert de spelregels, maar biedt ook kansen voor zzp'ers die hun zelfstandigheid goed kunnen onderbouwen. Juiste contracten, meerdere opdrachtgevers en de juiste verzekeringen zijn daarin bepalend.

Twijfel je of jouw situatie goed geregeld is? ZP Zaken adviseert je gratis over de juiste verzekeringsdekking die past bij jouw positie als zelfstandige.